Sigortacılık literatüründe sıkça kullanılan “indikatif” kavramı, bir poliçenin muhtemel prim tutarını gösteren, ancak bağlayıcılığı olmayan ve ön değerlendirme niteliği taşıyan fiyat tekliflerini ifade eder. Sektörde “gösterge fiyat” veya “tahmini teklif” olarak da adlandırılan bu kavram, sigorta şirketlerinin nihai ve detaylı risk analizine girmeden önce müşteriye sunduğu ortalama maliyet tablosudur. İndikatif teklifler, sigorta başvuru sürecinin ilk adımında müşteriye bir pusula görevi görerek bütçe planlaması yapmasına ve farklı poliçe türleri arasında hızlı bir karşılaştırma yapabilmesine olanak tanır.
İndikatif Sigorta Teklifi Nedir?
İndikatif sigorta teklifi, sigorta şirketlerinin veya acentelerin riski tüm boyutlarıyla incelemeden, başvuru sahibinin ilk beyanlarına ve geçmiş istatistiki verilere dayanarak sunduğu taslak fiyat çalışmasıdır. Bu teklif oluşturulurken, sigorta şirketi benzer risk gruplarındaki ortalama primleri ve müşterinin verdiği temel bilgileri baz alır. Ancak bu çalışma, derinlemesine bir risk incelemesi içermediği için hukuken herhangi bir bağlayıcılığı yoktur ve kesin fiyat niteliği taşımaz.
Günümüzde özellikle dijital sigortacılıkta sıkça karşılaşılan online kasko hesaplama araçlarındaki ilk fiyatlar, sağlık sigortasında yaş ve cinsiyete göre verilen hızlı teklifler veya konut sigortasında sadece metrekare bilgisiyle sunulan ön çalışmalar, indikatif tekliflere verilebilecek en net örneklerdir. Bu fiyatlar, riskin doğrulanması ve detaylı belgelerin incelenmesi sonrasında değişikliğe uğrayabilir.
İndikatif Teklif ile Nihai Teklif Arasındaki Farklar
İndikatif teklif ile nihai teklif arasındaki ayrım, sigorta sözleşmelerinin fiyatlama mekanizmasını anlamak açısından hayati öneme sahiptir. En temel fark bağlayıcılık unsurudur; indikatif teklif sadece bir fikir verirken, nihai teklif hem sigortalı hem de sigorta şirketi için bağlayıcı bir sözleşme davetidir.
İkinci büyük fark ise risk değerlendirme yoğunluğunda ortaya çıkar. İndikatif fiyat yalnızca beyan edilen yüzeysel bilgilere dayanırken, nihai fiyat detaylı bir inceleme sürecinin ürünüdür. Nihai teklif aşamasında; hasar geçmişi sorguları (Tramer), kredi risk analizleri, SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) kayıtları, sağlık beyanlarının tıbbi tetkiklerle doğrulanması veya konut-iş yeri poliçelerinde eksper raporları devreye girer. Bu incelemeler sonucunda eksik beyanlar, riskin gerçekte daha yüksek olması veya yeni belgelerin ortaya çıkması gibi nedenlerle indikatif fiyat ile nihai fiyat arasında ciddi farklar oluşabilir.
Nihai Sigorta Teklifi Nasıl Oluşturulur?
Gerçek prim tutarının belirlendiği nihai teklif süreci, riskin gerçekleşme olasılığına ve olası tazminat maliyetine göre aktüeryal yöntemlerle hesaplanır. Bu süreçte sigorta türüne göre değişen risk faktörleri masaya yatırılır. Örneğin araç sigortalarında sürücünün kaza geçmişi ve aracın kullanım amacı; sağlık sigortalarında kişinin kronik rahatsızlıkları ve tıbbi geçmişi; konut sigortalarında ise binanın yapı tarzı ve deprem riski gibi parametreler incelenir.
Sigorta şirketleri bu verileri mortalite tabloları, hasar frekansı analizleri ve istatistiksel modellemelerle işleyerek, reasürans kriterlerine uygun bir prim belirler. İndikatif aşamada alınan beyanlar; plaka sorguları, sağlık raporları veya ekspertiz çalışmalarıyla doğrulanır. Tüm bu aşamaların sonunda poliçenin tüm teminatlarını, istisnalarını ve kesin prim tutarını içeren resmi teklif oluşturulur ve sigortalının onayına sunulur.
İndikatif Fiyatların Değişkenliği ve Avantajları
Nihai primin indikatif fiyattan farklı çıkması sektörde sık rastlanan bir durumdur. Bu değişimin temel nedenleri arasında; sigortalının eksik veya yanlış beyan vermesi, Tramer kayıtlarında daha önce bildirilmemiş hasarların çıkması, sağlık geçmişindeki detaylar veya bölgesel risk artışları (sel, deprem riski gibi) yer alır. Ayrıca reasürans maliyetlerindeki anlık değişimler veya kişinin yaşının teklif sürecinde değişmesi de fiyatı etkileyen faktörler arasındadır.
Buna rağmen indikatif teklif sistemi, sigortalılar için büyük avantajlar sunar. En önemli faydası, satın alma kararı vermeden önce hızlı bir piyasa araştırması ve fiyat karşılaştırması yapma imkânı tanımasıdır. Özellikle online platformlarda saniyeler içinde alınan bu teklifler, sigorta bütçesinin önceden planlanmasını sağlar ve başvuru sürecine başlamadan poliçenin yaklaşık maliyeti hakkında genel bir fikir verir.
İndikatif Fiyatlamanın Önemi
İndikatif sigorta teklifi, sigorta satın alma yolculuğunun başlangıç noktasıdır. Sigorta şirketlerinin nihai risk değerlendirmesi öncesinde sunduğu bu “önizleme fiyatı”, müşterinin maliyet beklentisini yönetmesini sağlar. Bağlayıcı olmamakla birlikte, piyasa koşullarını anlamak ve bütçeyi doğru yönetmek adına kritik bir araçtır. Nihai teklif ise tüm belgelerin doğrulanması ve risk analizlerinin tamamlanmasıyla ortaya çıkan, sözleşmenin kurulmasını sağlayan ve hukuki bağlayıcılığı olan kesin aşamadır.